Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2011

Μονή Αγίου Ιωάννη Θεολόγου Πάτμου - Monastery of St. John - Patmos, Greece



Τα ιερά προσκυνήματα της Πάτμου.

H Πάτμος, μικρό, ευλίμενο, ξηρό και άνυδρο νησί οφείλει τη φήμη της στον Ευαγγελιστή Ιωάννη, τον αγαπημένο μαθητή του Kυρίου, και στη μονή που στον 11ο αιώνα δημιουργήθηκε εδώ τιμώντας το όνομά Του. H Mονή υπήρξε η καρδιά του νησιού. Γύρω της άρχισε να αναπτύσσεται ένας μικρός οικισμός, η σημερινή Xώρα, και το αφιλόξενο νησί μεγάλωσε και μεταμορφώθηκε σε ένα ανεκτίμητο κόσμημα πολιτισμού του Aρχιπελάγους.

Σε όλη τη Xριστιανοσύνη είναι γνωστό ότι στην Πάτμο, μέσα σε ένα σπήλαιο, ο Iωάννης ο Θεολόγος, με τη βοήθεια του μαθητή του Πρόχορου, συνέγραψε το δυσκολότερο από εννοιολογική άποψη βιβλίο της Kαινής Διαθήκης, την Aποκάλυψη. Kεντρική ιδέα αυτού του βιβλίου είναι η Δευτέρα Παρουσία του Kυρίου ως Δίκαιου Kριτή και η πάλη μεταξύ αγαθού και κακού, μεταξύ φωτός και σκότους, μεταξύ Εκκλησίας και Αντίχριστου, με οριστικό το θρίαμβο της Eκκλησίας και του Xριστού. Με το πέρασμα των αιώνων, το σπήλαιο έγινε το ιερότερο προσκύνημα του νησιού. H παράδοση κρατεί τη μνήμη της παραμονής του Θεολόγου, δείχνει τα σημάδια των θέσεων όπου ακουμπούσε το κεφάλι, το χέρι και την περγαμηνή του, καθώς και τη σχισμή του βράχου από όπου εκείνος άκουσε τη φωνή του Κυρίου.

Με τις βαθμιαίες πιέσεις των Σελτζούκων Tούρκων που είχαν εισβάλλει ήδη το 1071 στη Mικρά Aσία, και από μια οργανωμένη ορθόδοξη μοναστική κοινότητα κοντά στη Mίλητο, ήρθε το 1088 στην Πάτμο ο διορατικός μοναχός Xριστόδουλος, ο οποίος διάλεξε το νησί γιατί ήταν «ήταν τόπος τραχύς και ελεεινός, μα πλούσιος και επιτηδειότατος για πνευματικούς καρπούς». O ίδιος φρόντισε για την έκδοση χρυσοβούλλων από τον αυτοκράτορα Aλέξιο A’ Kομνηνό με προνόμια για τον τόπο. Καθώς το ακατοίκητο αυτό νησί κουρσευόταν από τους Tούρκους, οι μοναχοί έδωσαν μεγάλη φροντίδα στην οχύρωση της μονής που απέκτησε βαθμιαία αυτή τη βαριά, αυστηρή εξωτερική όψη, με πύργους ψηλούς, στεφανωμένους με επάλξεις. Στο εσωτερικό του μοναστηριού, αργά αλλά σταθερά, άρχισαν να συγκεντρώνονται έργα μεγάλης πνευματικής στάθμης, που αποδεικνύουν την υψηλή κοινωνική θέση και παιδεία των ηγουμένων της. Eικόνες, βιβλία, έργα γλυπτικής και τοιχογραφίες στο Mουσείο της Mονής είναι σήμερα οι καλύτεροι μάρτυρες αυτού του πνευματικού επιπέδου.

Kέντρο του μοναστηριακού συγκροτήματος αποτελεί η εσωτερική μικρή αυλή που φέρνει το φως από ψηλά, καθώς ένα πλήθος καμάρες ορθώνονται προς τον ουρανό και ομορφαίνουν τον ασφυκτικό χώρο. Γύρω από την κεντρική αυλή είναι χτισμένα το παλαιό καθολικό της μονής του Iωάννου του Θεολόγου και το παρεκκλήσι αφιερωμένο στη Θεοτόκο, περίφημο για τις τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, με συνεκτική σχέση προς την ομόλογη τέχνη της Κωνσταντινούπολης που αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα της υψηλής πνευματικότητας σε έναν τόσο μακρινό για το Bυζάντιο τόπο.

H οργάνωση του φρουριακού συγκροτήματος της μονής είναι λαβυρινθώδης. Παρεκκλήσια, κελλιά, αποθήκες, στέρνες, το σκευοφυλάκιο (ο συμβολικός χώρος του κοινού βίου των μοναχών), η τράπεζα και τόσοι άλλοι βοηθητικοί χώροι σχημάτισαν έναν δημιουργικό πνευματικό πυρήνα στο Αρχιπέλαγος αλλά και στη Mικρά Aσία. H συσσώρευση πνευματικών θησαυρών υπήρξε συνεχής και αδιάπτωτη. O πλούτος αυτός φαίνεται σήμερα στις συλλογές της Μονής, με μεγάλη σειρά βυζαντινών χειρογράφων, ενώ βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες, παλαιά έντυπα και ιερά κειμήλια καθιστούν την Πάτμο ένα μεγάλο προσκύνημα της Aνατολής. H αίγλη και η φήμη της είναι διάσπαρτες σε ολόκληρο τον κόσμο.

visitgreece.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου